Een Verklaring Omtrent het Gedrag, meestal afgekort tot VOG, wordt vaak gevraagd voordat je aan een nieuwe baan, stage, vrijwilligersfunctie of opdracht begint. Met een VOG beoordeelt Justis of jouw justitiële verleden een risico vormt voor de functie of activiteit waarvoor je de verklaring aanvraagt.
De organisatie die om de VOG vraagt, bijvoorbeeld een werkgever, vereniging of onderwijsinstelling, start de aanvraag meestal voor je. Toch kan een duidelijke schriftelijke aanvraag of toelichting nodig zijn, bijvoorbeeld wanneer je een papieren aanvraag gebruikt of de organisatie om aanvullende gegevens vraagt. Met het voorbeeld op deze pagina zet je de benodigde informatie overzichtelijk op papier.
Een VOG is geen automatisch bewijs dat je nooit met justitie in aanraking bent geweest. Het is een beoordeling die altijd gekoppeld is aan het doel van de aanvraag en de bijbehorende risico’s. Vul de aanvraag daarom zorgvuldig en eerlijk in.
Wat is een aanvraag voor een Verklaring Omtrent het Gedrag?
Een aanvraag voor een Verklaring Omtrent het Gedrag is het verzoek om een VOG te laten beoordelen en afgeven. De Dienst Justis behandelt de aanvraag. Bij de beoordeling kijkt Justis naar justitiële gegevens die relevant kunnen zijn voor de functie, taak of activiteit waarvoor je de VOG nodig hebt.
Een werkgever of andere organisatie selecteert doorgaans een screeningsprofiel. Dat profiel geeft aan op welke risico’s de functie wordt getoetst, zoals omgaan met geld, vertrouwelijke informatie, kwetsbare personen, goederen of leidinggevende verantwoordelijkheden.
Een VOG kan nodig zijn voor werk in de zorg, kinderopvang, het onderwijs, de financiële dienstverlening, beveiliging, taxivervoer en bij bepaalde vrijwilligersfuncties. Ook bij een stage, visumaanvraag of emigratie kan een verklaring worden gevraagd. Welke variant nodig is, hangt af van de instantie die erom vraagt.
Wanneer heb je een VOG nodig?
Je hebt een VOG nodig als een werkgever, opdrachtgever, opleider, overheidsinstantie of vereniging dit als voorwaarde stelt. Soms is dit wettelijk verplicht; in andere gevallen kiest een organisatie hier zelf voor vanwege haar integriteits- of veiligheidsbeleid.
Veelvoorkomende situaties
- Je begint in loondienst bij een organisatie met een screeningsbeleid.
- Je loopt stage, bijvoorbeeld in de zorg, het onderwijs of de kinderopvang.
- Je gaat werken met kinderen, cliënten, patiënten of andere kwetsbare personen.
- Je krijgt toegang tot geldstromen, betaalgegevens, waardevolle goederen of financiële administratie.
- Je wordt vrijwilliger bij een sportclub, zorgorganisatie of jeugdvereniging.
- Je hebt voor een buitenlandse instantie een specifieke verklaring over jouw gedrag nodig.
Vraag altijd aan de organisatie welke VOG zij precies verlangt. Met name bij werk in de kinderopvang of internationaal gebruik kunnen aanvullende of afwijkende voorwaarden gelden.
Hoe werkt de VOG-aanvraag in Nederland?
De meeste aanvragen lopen digitaal. De organisatie die de VOG vraagt, zet de aanvraag klaar via Justis. Daarna ontvang je een e-mail waarmee je de aanvraag zelf afrondt met DigiD en de kosten betaalt. Je ontvangt de uitkomst vervolgens per post.
Als digitaal aanvragen niet mogelijk is, kan de organisatie een papieren aanvraagformulier invullen. Jij levert dit formulier, samen met een geldig identiteitsbewijs, in bij de gemeente waar je staat ingeschreven. De gemeente controleert je identiteit en stuurt de aanvraag door.
Je vindt de actuele uitleg over procedures, soorten aanvragen en voorwaarden bij Justis: Verklaring Omtrent het Gedrag. Controleer daar altijd de meest recente werkwijze voordat je de aanvraag verstuurt.
Regels en beoordeling van jouw aanvraag
Justis beoordeelt een VOG-aanvraag aan de hand van de justitiële gegevens en het screeningsprofiel dat bij de functie of activiteit hoort. Niet iedere registratie leidt automatisch tot een afwijzing. De kernvraag is of een eventueel strafbaar feit, wanneer het opnieuw zou gebeuren, een risico oplevert voor de taak die je gaat uitvoeren.
Bij de beoordeling kan onder meer worden gekeken naar de aard van gegevens, de relatie met de functie, de periode waarin iets is gebeurd en jouw persoonlijke omstandigheden. Voor sommige werkzaamheden gelden strengere beoordelingskaders. Dit is bijvoorbeeld relevant wanneer je met minderjarigen of andere kwetsbare personen werkt.
Een VOG bevat geen overzicht van jouw justitiële verleden. Bij toewijzing ontvang je de verklaring. Als Justis voornemens is om de VOG niet af te geven, krijg je normaal gesproken eerst gelegenheid om op dat voornemen te reageren. Voor onafhankelijke informatie over rechten en juridische vragen kun je ook terecht bij Het Juridisch Loket.
Welke gegevens moeten in de aanvraag staan?
De aanvrager en de organisatie moeten samen zorgen dat het doel van de aanvraag duidelijk is. Gebruik de officiële gegevens zoals die op jouw identiteitsbewijs en in de administratie van de organisatie staan.
- Jouw volledige naam, geboortedatum, geboorteplaats en adres.
- Jouw contactgegevens, zoals e-mailadres en telefoonnummer.
- De naam, het adres en het contactpunt van de organisatie die de VOG vraagt.
- De functie, rol, stage of activiteit waarvoor de VOG nodig is.
- Een concrete omschrijving van de werkzaamheden en verantwoordelijkheden.
- Het juiste screeningsprofiel of de relevante risicoaspecten.
- De gewenste ingangsdatum of startdatum van de functie, als die bekend is.
- De reden van de aanvraag, bijvoorbeeld indiensttreding, stage of vrijwilligerswerk.
- De datum, plaats en handtekening als je een papieren begeleidende aanvraag gebruikt.
Vermeld nooit meer gevoelige persoonsgegevens dan nodig is. Een kopie van je identiteitsbewijs stuur je alleen mee als de officiële procedure of de bevoegde organisatie daar uitdrukkelijk om vraagt.
Verschil met verwante documenten
| Document | Doel | Wie behandelt of verstrekt het? | Belangrijk kenmerk |
|---|---|---|---|
| Verklaring Omtrent het Gedrag | Aantonen dat een justitieel verleden geen belemmering vormt voor een specifieke taak | Justis | Gekoppeld aan functie en screeningsprofiel |
| Integriteitsverklaring | Eigen verklaring over betrouwbaar of zorgvuldig handelen | Je werkgever of opdrachtgever | Geen justitiële screening door Justis |
| Verklaring van werkgever | Bevestigen van dienstverband, functie of inkomen | Werkgever | Gaat over werkrelatie, niet over justitiële gegevens |
| Referentiebrief | Informatie geven over ervaring en functioneren | Voormalige werkgever of referent | Persoonlijke beoordeling, geen officiële screening |
| Bewijs van goed gedrag voor buitenland | Voldoen aan vereisten van een buitenlandse instantie | Vaak Justis, afhankelijk van het land | Kan andere legalisatie- of vertaalstappen vragen |